Gezonde of ongezonde suikers
Lifestyle

Gezonde of ongezonde suikers?

Hoe zit dat nou met suikers? En hoe zit dat nou met het eten van fruit? Daar zitten toch ook suikers in? Zijn er gezonde of ongezonde suikers? Ik wist er wel al redelijk wat vanaf en dacht daar kan ik vast wel iets meer over vertellen. Vervolgens in het wereldwijde web gedoken om jullie ook van de juiste informatie te voorzien met als gevolg overstelpt te worden met feiten, maar vooral ook véél fabels. Goed ogende sites van ogenschijnlijk deskundigen. Maar ook van fabrikanten en voedsellobbies prijken geloofwaardig op je scherm. Omdat er zoveel over geschreven is en je soms door de bomen het bos niet meer ziet. Omdat er zoveel fabels circuleren (vaak goed bedoeld) op het internet. Werd ik nog meer vastberaden om het goed uit te zoeken. Ik heb geprobeerd me daarbij zoveel mogelijk te richten op wetenschappelijke studies.

Fruitsuiker of kristalsuiker?

Zijn fruitsuikers gezonder dan gewone suiker die we uit suikerriet of suikerbieten halen? Het antwoord daarop is: Nee. Maar dat zou véél te kort door de bocht zijn. Er zijn tal van discussies over en de meningen lopen daarin ook nog weleens uiteen. Er zijn verschillende soorten suikers. Suikers vinden we terug in verschillende vormen. Zoals onder andere fructose (suikers uit fruit), glucose (suikers uit bepaalde koolhydraten, maar het meest bekend uit dextrose, druivensuiker) en sacharose (Tafel/kristalsuiker).

Koolhydraten

Koolhydraten zijn een belangrijke energiebron voor ons lichaam. En zijn opgebouwd uit één of meerdere enkelvoudige suikermoleculen. Een ander woord voor zo’n bouwsteen is sacharide. Koolhydraten die uit één zo’n bouwsteen bestaan, noemen we monosachariden. Zoals glucose, fructose en galactose. En Koolhydraten die uit twee bouwstenen bestaan, noemen we disachariden. Bijvoorbeeld tafel-/kristalsuiker (sacharose) en melksuiker (lactose). Als we het over suikers hebben, dan hebben we het over alle koolhydraten met één of twee bouwstenen.

Koolhydraten geen suikers

Er zijn ook koolhydraten die bestaan uit drie tot negen bouwstenen, die noemen wij oligosachariden. En bij een nog grotere ketenlengte spreken we van complexe koolhydraten of polysachariden. Zetmeel zoals in aardappel, rijst en pasta is een voorbeeld van zo’n complex koolhydraat. Zo’n complex koolhydraat bestaat uit hele lange ketens van glucosemoleculen.

Suikers

Als we het dus hebben over suikers, dan hebben we het over koolhydraten die uit één of twee bouwstenen bestaan. Het lichaam maakt geen verschil in de bron waar de suiker vandaan komt. Het zijn dezelfde bouwstenen. Dus simpel gezegd, ‘suiker is suiker’. In deze context er zijn er geen gezonde of ongezonde suikers. Het maakt voor het lichaam dus niet uit of die suikermolecuul uit aardappel, honing, appel of dadel komt. Al die monosachariden hebben een energetische waarde van 4 kilocalorieën per gram. En er is daarom geen verschil in invloed op onze energiebalans of ons lichaamsgewicht.

Het effect op de bloedsuikerspiegel

Wel is er verschil in de mate waarin ze de bloedsuikerspiegel verhogen. Van grote invloed is de manier waarop de suikers zijn ingepakt of worden aangeboden aan het lichaam. Hoe sneller het product wordt afgebroken, of verteerd hoe sneller de glucose wordt afgegeven aan het lichaam en hoe sneller het bloedglucose toeneemt.
Wit brood valt bijvoorbeeld sneller uit elkaar dan bijvoorbeeld volkoren spaghetti en wordt dus ook sneller verteerd.
Bij sappen uit fruit is dit verschil niet zo groot. Hoewel je dat wellicht wel zou denken. Wel is het zo dat je bij het eten van de sinaasappel ook alle vezels en vitamines mee neemt en het dan sap betreft van één sinaasappel. Daar waar één glas sinaasappelsap al gauw uit drie sinaasappels bestaat en dus ook gelijk staat aan de energetische waarde van drie sinaasappels.

Fructose en glucose

Er is een verschil tussen fructose en glucose. Zowel fructose als glucose gaan naar de lever. De lever bepaald wat er gebeurd met de glucose. Bijna elke cel in het lichaam kan glucose afbreken. Enkel de lever kan fructose afbreken. Fructose wordt afgebroken in glucose en vetten. De vetten worden direct opgeslagen. Vet is een veel duurzamere en efficiëntere brandstof dan suiker. Maar bij veel teveel fructose en vet kan je lever schade oplopen.

Wel of geen fruit?

Nu denk je vast; mag ik nu geen fruit meer eten? Is fruit dan slecht? Ik ging er altijd vanuit dat fruitsuikers goede suikers zijn. En ook ik heb me verbaasd toen ik dit te weten kwam. Mede door de voedselindustrie die hun producten een gezonder imago proberen te geven met bijvoorbeeld uitspraken als: “Met natuurlijke fruitsuikers” of “Gezoet met honing”. Ook dit valt onder de categorie toegevoegde suikers. Natuurlijk aanwezige suikers in onbewerkte producten zoals in sappen, fruitconcentraten en brood, vallen dus niet onder de toegevoegde suikers.
Let dus vooral op producten waar (fruit)suikers aan toegevoegd zijn. Deze suikers zijn uit hun natuurlijke verpakking gehaald. Ontdaan van alle vezels, mineralen en antioxidanten die ook zo broodnodig zijn voor het goed functioneren van je lichaam. Je kan ze niet vermijden. Tegenwoordig zit het in heel veel producten, ook omdat fructose zoeter is dan glucose en daarom heel goed gebruikt kan worden om producten (zoals bijvoorbeeld frisdrank) zoeter te maken.

Wel fruit

Uiteindelijk komen we weer terug waar het bijna allemaal om draait en dat is balans en variëren. Gebruik je gezond verstand. Dus dat stuk fruit? Zeker doen! Het is een bron van vitamines, mineralen en antioxidanten. Bovendien geeft natuurlijk fruit lage doses van fructose af en is fruit bijna altijd laag in energetische waarde. 2 Stuks fruit is dus nog steeds verantwoord.

Bronnen

Een groot deel van mijn informatie over ‘gezonde en ongezonde suikers’ heb ik uit de stukken van Prof. Dr. Fred Brouns- University of Maastricht.

Hoe verwerkt ons lichaam suiker?

Wat zijn koolhydraten?

Lessen in koolhydraten – Suiker op het etiket

Dit vind je misschien ook leuk...